Hotline 247
04 6662 6362
 
Hà Nội
0968 378 899
 
Hồ Chí Minh
01289 777 888

Nghiên cứu cho thấy cây cối cũng biết đánh cược

BioMedia

Hãy tưởng tượng rằng bạn được lựa chọn giữa 800$ và việc tung đồng xu để có được 1000$, nếu may mắn, toàn bộ 1000$ sẽ là của bạn; nhưng ngược lại, bạn sẽ mất tất cả. Trong trường hợp này, hầu hết chúng ta đều không cần suy nghĩ mà sẽ chọn ngay 800$. Tuy nhiên, bạn sẽ chọn việc tung đồng xu nếu như bạn bị mắc kẹt trên một hòn đảo và không có tiền, đang thực sự cần đến 900$ để bay ra khỏi hòn đảo đó.

Gần đây, một nghiên cứu mới cho thấy các cây đậu Hà Lan cũng có thể đưa ra một quyết định tương tự như vậy. Khi phải đối mặt với những giai đoạn khó khăn, loài cây này cũng chấp nhận đánh cược. Một nhóm các nhà khoa học tại Đại học Oxford, Anh, và Cao đẳng Tel-Hai, Israel, đã chỉ ra rằng những cây đậu có khả năng cân nhắc, đánh giá rủi ro - cụ thể là, chúng có thể đưa ra lựa chọn thích hợp khi xét đến sự biến đổi của điều kiện môi trường, một khả năng mà trước đây chưa từng được biết đến bên ngoài giới động vật.

Khi gặp điều kiện khó khăn, cây đậu sẽ chấp nhận mạo hiểm

"Giống như hầu hết mọi người, tôi từng coi thực vật là thụ động," Efrat Dener, tác giả chính của nghiên cứu, đồng thời là sinh viên thạc sĩ khoa học môi trường tại Đại học Ben-Gurion, Israel nói. Mặc dù thực vật từng thể hiện khả năng vận động tùy theo sự thay đổi bên ngoài - như hướng sáng hay hướng ẩm – thì chúng vẫn không được coi là "chiến lược gia linh động", Alex Kacelnik, nhà sinh thái học hành vi tại Đại học Oxford, Anh, đồng tác giả với Dener cho biết. Đó là vì chúng chưa từng chứng tỏ khả năng thích ứng trong thời điểm khó khăn bằng cách thay đổi hành vi và nắm bắt cơ hội.

Con người, động vật linh trưởng, các loài chim và côn trùng thường ít tỏ ra liều lĩnh khi gặp được nguồn thức ăn ổn định. Nhưng khi nguồn cung cấp trở nên bấp bênh, chúng sẽ thay đổi chiến lược và trở nên mạo hiểm hơn. Để tìm hiểu xem liệu thực vật có hành động tương tự như vậy hay không, Dener và cộng sự đã tiến hành một loạt các thí nghiệm trên cây đậu Hà Lan (Pisum sativum) trong nhà kính. Từng cây đậu được trồng với bộ rễ được tách ra cắm vào hai chậu. Mỗi chậu chứa nồng độ và thành phần dinh dưỡng giống nhau. Nhưng ở một chậu hàm lượng chất dinh dưỡng là ổn định, còn chậu kia thì thay đổi. Sau 12 tuần, các nhà khoa học tiến hành đo khối lượng rễ của cây đậu Hà Lan và sự phân bố các rễ trong mỗi chậu.

Sơ đồ tóm tắt thí nghiệm chứng minh thực vật có khả năng đánh giá rủi ro. (Nguồn: Current Biology)

Thông qua thí nghiệm trên, các nhà nghiên cứu nhận thấy thực vật sẽ thay đổi phân bố rễ phụ thuộc vào hàm lượng dinh dưỡng trong mỗi chậu.

Khi phải đối mặt với việc lựa chọn giữa một chậu có nguồn cung cấp dinh dưỡng ổn định và một chậu có sự thay đổi nguồn cung cấp, thì không có gì đáng ngạc nhiên, do không thích rủi ro, nên hầu hết các rễ cây đậu sẽ phát triển ở chậu có nguồn dinh dưỡng ổn định.

Tuy nhiên, các cây đậu Hà Lan sẽ thay đổi chiến lược khi phải đối mặt với một sự lựa chọn mới, giữa một chậu “nguy hiểm” có mức độ chất dinh dưỡng thay đổi và một chậu ổn định nhưng có lượng dinh dưỡng thấp- thấp dưới mức cần thiết để cây tồn tại. Thực vật, trong trường hợp này, giống như người ở trên hòn đảo, sẽ buộc phải “đánh cược”. Tương tự như việc tung đồng xu để xem liệu chúng có may mắn và lấy được các chất dinh dưỡng cần thiết để tồn tại hay không, lúc này rễ của các cây đậu phát triển mạnh hơn ở chậu có nguồn dinh dưỡng biến đổi. Do đó, mặc dù không thích rủi ro nhưng cây đậu đã có xu hướng “đánh cược” vào mạo hiểm khi được trồng trong điều kiện khó khăn.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Current Biology.

"Theo hiểu biết của chúng tôi, đây là bằng chứng đầu tiên về kiểu đáp ứng với các rủi ro ở một sinh vật không có hệ thần kinh," Kacelnik nói. Ông nói thêm rằng điều này không có nghĩa "thực vật cũng thông minh" theo cách chúng ta nghĩ về con người hay các loài động vật khác. Nhưng chúng cũng có một số cách thức để cảm nhận, đánh giá các điều kiện khác nhau trong mỗi chậu, mặc dù các nhà khoa học vẫn chưa biết các cách thức đó là gì.

Tuy mới chỉ là bước đầu tiên, nhưng khám phá này thực sự rất thú vị, hiện đội ngũ các nhà khoa học đang mong muốn kêu gọi thêm nhiều nghiên cứu khác, Cahill và Stephens cho biết.

Bài báo tham khảo:

1. Virginia Morell, "Plants can gamble, according to study", Science, June 30, 2016.

2. University of Oxford, "Pea plants demonstrate ability to 'gamble' -- a first in plants", Sciencedaily, June 30, 2016.

Lược dịch và tổng hợp Biomedia Việt Nam

 

Các bài viết cùng chủ đề

Nghiên cứu cho thấy cây cối cũng biết đánh cược

Hãy tưởng tượng rằng bạn được lựa chọn giữa 800$ và việc tung đồng xu để có được 1000$, nếu may mắn, toàn bộ 1000$...