Hotline 247
04 6662 6362
 
Hà Nội
0968 378 899
 
Hồ Chí Minh
01289 777 888

Bước đột phá trong việc tìm ra kháng thể có khả năng vô hiệu hóa 98% các chủng virus HIV

BioMedia

HIV nổi tiếng là một loại virus khó điều trị. Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp nào có thể chữa trị căn bệnh này ngay cả việc sử dụng các công cụ chỉnh sửa gene như CRISPR cũng chưa đem lại thành công lớn. Do đó, việc tìm ra một kháng thể hữu hiệu có thể gắn và làm bất hoạt virus là vô cùng quan trọng. Mới đây, một nhóm nghiên cứu từ Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đã tìm ra một loại kháng thể có khả năng vô hiệu hóa 98% các chủng virus.

Kháng thể là sản phẩm của hệ thống miễn dịch nói chung, được thiết kế để phù hợp với các tác nhân gây bệnh cụ thể (virus…), bắt chúng lại và ngăn chặn chúng sao chép. Trong lúc bị bất hoạt, virus có thể bị phá hủy bởi các tế bào bạch cầu.

Kháng thể được hình dung như một “chìa khóa”có thể khớp với một “ổ khóa” trên một loại virus cụ thể, gọi là kháng nguyên. Tuy nhiên HIV lại là một virus mạnh và khó bắt giữ do khả năng biến đổi nhanh chóng các protein trên bề mặt, do vậy mặc dù cơ thể chúng ta có sản xuất ra các kháng thể có khả năng chống lại HIV nhưng cũng không thể vô hiệu hóa nó hoàn toàn.

Một nghiên cứu năm 2009 đã giải thích điều này là do các kháng thể của chúng ta chưa  có khả năng biến đổi nhanh chóng như sự biến đổi của các protein bề mặt virus do đó không thể bất hoạt được chúng trong một thời gian dài.

Mới đây, một công bố trên tạp chí Immunity của một nhóm các nhà nghiên cứu cho biết đã tìm thấy kháng thể được gọi là N6 được phân lập từ một bệnh nhân dương tính HIV có thể sẽ làm thay đổi cuộc chơi. Khi kháng thể này được sử dụng trên một số mẫu HIV hoạt động, nó đã hoàn toàn vô hiệu hóa được 98% các chủng virus HIV chỉ trong một lần.

Trước đó, vào năm 2010, các nhà nghiên cứu HIV cũng đã đạt được bước nhảy vọt mạnh mẽ trong lĩnh vực này  với sự phát hiện ra kháng thể VRC01. VRCO1 có khả năng ngăn chặn đến 90% các chủng HIV lây nhiễm trên người. Nó cũnghoạt động theo cùng một cách như N6: đều ngăn chặn virus bằng cách gắn vào một phần trên lớp vỏ của HIV, đó là vị trí liên kết với CD4, khiến virus không thể bám được vào các tế bào miễn dịch.

Tuy nhiên, N6 có thể chịu đựng tốt hơn đối với những thay đổi của lớp vỏ HIV. Ví dụ, một trong những cách quan trọng để HIV lẩn tránh hệ miễn dịch là tích lũy và gắn các gốc đường, làm nới lỏng sự kìm kẹp của kháng thể. Tuy nhiên, N6 lại không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi này.

Trong thử nghiệm thực tế, N6 cũng bắt giữ được 16 trên 20 chủng HIV kháng với các kháng thể tương tự. Sức mạnh và sự năng động của nó nằm ở khả năng phát triển và tái xác định mục tiêu. Nhóm nghiên cứu cuối cùng đã kết luận rằng N6 “có khả năng tiến hóa để phá vỡ cơ chế thông thường của sự kháng thuốc, kết quả là tạo ra một loại kháng thể đạt được tiềm năng vô hiệu hóa hầu hết HIV-1”.

Nếu được phân lập và nhân lên, N6 có thể được sử dụng để điều trị cho những người bị nhiễm HIV. Với số lượng lớn hơn, những kháng thể này có thể được sử dụng để làm giảm số lượng virus thay cho các loại thuốc kháng retrovirus đang được sử dụng phổ biến hiện nay. Những loại thuốc này tuy rất hiệu quả nhưng có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn đối với một số bệnh nhân. Ngoài ra, họ cũng thường xuyên phải sử dụng thuốc mỗi ngày, trong khi đó, việc điều trị kháng thể có thể chỉ yêu cầu một vài liều mỗi năm.

Kháng thể này có thể được sử dụng để điều trị HIV cho người bệnh thay vì các liều thuốc uống hàng ngày.

Nguồn: KANOWA/Shutterstock

Tuy nhiên, N6 chỉ hoạt động trên các mẫu chứa HIV hoạt động mà không chống lại các ổ virus tiểm ẩn trong cơ thể người. Do đó, hiện nó vẫn chưa thể được xem là bước đầu tiên trong quá trình phát triển liệu pháp chữa virus.

Tuy nhiên, điều này sẽ mở ra một cơ hội mới, thông qua các thử nghiệm trên người, một vaccine hiệu quả sẽ được phát triển. Còn cả một chặng đường dài cần phải đi, và rất nhiều công việc phải thực hiện, nhưng đây thực sự là một thành quả đáng kể.

Tài liệu tham khảo:

Robin Andrews, "Rare Antibody Found To Neutralize 98% Of All HIV Strains", iflscience, November 17, 2016.

Lược dịch Nguyễn Đức Hiếu

Biên tập Biomedia Việt Nam

 

Các bài viết cùng chủ đề

Bước đột phá trong việc tìm ra kháng thể có khả năng vô hiệu hóa 98% các chủng virus HIV

HIV nổi tiếng là một loại virus khó điều trị. Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp nào có thể chữa trị căn bệnh này...